Δευτέρα, 13 Δεκεμβρίου 2010

Σοπέν - μια διεθνής σχέση (4)


Η ερωτική σχέση του Σοπέν, του μεγαλύτερου Πολωνού συνθέτη, με τη Γεωργία Σάνδη, τη Γαλλίδα φεμινίστρια συγγραφέα, ήταν από τις διασημότερες εκείνες της εποχής. Ήταν ασφαλώς η σημαντικότερη σχέση στη σύντομη ζωή του Σοπέν, μολονότι οι δυο καλλιτέχνες δε θα μπορούσαν να είναι πιο αταίριαστοι. Ο Σοπέν ήταν συνεσταλμένος, εύθικτος και ταλαιπωρημένος από τη χρόνια ασθενικότητά του, ενώ η Γεωργία Σάνδη ήταν δυναμική και θυμώδης, μια χαρακτηριστικά ρομαντική φυσιογνωμία. Παρόλα αυτά, τα χρόνια που έζησαν μαζί ήταν και για τους δυο τα ευτυχέστερα της ζωής τους.
Πρωτοσυναντήθηκαν το φθινόπωρο του 1836 στο σπίτι της Κόμισσας Μαρί ντ΄Αγκού. Η Μαρί ήταν ερωμένη του φλογερού Ούγγρου συνθέτη Φραντς Λιστ, φίλου και αντίζηλο του Σοπέν. Ο Σοπέν ζούσε στο Παρίσι ήδη πέντε χρόνια αφότου εγκατέλειψε την Πολωνία, εξασφαλίζοντας ένα εισόδημα κυρίως από τα ακριβά μαθήματα πιάνου που έδινε στις νεαρές αριστοκράτισσες. Είχε άλλωστε αρχίσει να γίνεται γνωστός ως συνθέτης πιανιστικών έργων, όπως τα Νυχτερινά, οι Μαζούρκες και οι Πολωνέζες. Ήταν τότε ερωτευμένος με τη Μαρία Βοντζίνσκι, μια Πολωνέζα που είχε γνωρίσει σε κάποιο ταξίδι του  Γερμανία το 1835. Αλλά η οικογένειά της, μετά από μια σοβαρή κρίση της υγείας του, προάγγελο της φυματίωσης από την οποία πέθανε αργότερα, θεώρησε ότι ήταν πολύ εύθραυστος για την κόρη τους. Το 1837 ο Σοπέν συνειδητοποιούσε με βαθιά θλίψη, ότι ο γάμος του με τη Μαρία δεν επρόκειτο ποτέ να πραγματοποιηθεί.

Ζωτικότητα
Η Γεωργία Σάνδη αντίθετα ξεχείλιζε από ζωτικότητα. Το πραγματικό της όνομα ήταν Ορόρ Ντιπέν. Το 1822, στα δεκαοκτώ της, παντρεύτηκε τον Βαρόνο Ντιντεβάν. Μετά από οκτώ χρόνια γάμου από όπου γεννήθηκαν δύο παιδιά, η Ορόρ πήρε διαζύγιο από τον αδιάφορο σύζυγό της. Έφτασε στο Παρίσι το 1831 με το όραμα της ελεύθερης καλλιτεχνικής ζωής. Διάλεξε το αντρικό ψευδώνυμο "Ζορζ Σαντ" γιατί τα ήθη της εποχής δεν ανέχονταν μια γυναίκα συγγραφέα. Σύντομα οι φίλοι της τη φώναζαν Ζορζ. Τα μυθιστορήματά της, όπως η Ινδιάνα (1831) και η Λέλια (1833), δημιούργησαν σκάνδαλο με την επίθεσή τους στο γάμο και η Γεωργία μπήκε στον κύκλο των ρομαντικών μποέμ. Εκεί γνώρισε τον ποιητή Αλφρέ ντε Μισέ και έφυγαν μαζί για την Ιταλία. Όταν προσπάθησε να διακόψει τη σχέση τους, ο ντε Μισέ αρρώστησε και η Γεωργία σχετίστηκε με το γιατρό που ανέλαβε τη θεραπεία του. Για να δηλώσει την ατομικότητά της ντυνόταν σαν άντρας, κάπνιζε πούρα - εκείνη την εποχή καμιά γυναίκα δεν κάπνιζε - και έβριζε. Ως γυναίκα η Γεωργία δεν ήταν όμορφη, με μόνη ίσως εξαίρεση τα σπινθηροβόλα μάτια της. Ήταν κοντή και εύσαρκη, το άκρο φυσικό αντίθετο του Σοπέν.
Η σοβαρότερη σχέση του Σοπέν ήταν με τη φεμινίστρια
συγγραφέα Γεωργία Σάνδη, η οποία του έδωσ την
αγάπη και τη συμπαράσταση που τόσο χρειαζόταν.

Όταν συναντήθηκαν για πρώτη φορά το 1836, ο Σοπέν ήταν ακόμη ερωτευμένος με τη Μαρία και η Γεωργία εντυπωσιάστηκε περισσότερο από τον ορμητικό Λιστ. Αλλά την άνοιξη του 1838 ξανασυναντήθηκαν στο σπίτι της Σαρλότ Μαρλιάνι στο Παρίσι και η Γεωργία συνειδητοποίησε ότι είχε ερωτευθεί το συνεσταλμένο μουσικό - τον "μικρό μου Σοπ" όπως την αποκαλούσε. Ο Σοπέν από τη μεριά του ανακάλυψε κάτω από την πανοπλία της Γεωργίας, μια ευαίσθητη και πολύ θηλυκή γυναίκα. Εκείνη ήταν 34 χρόνων, με πλούσια ερωτική εμπειρία κι εκείνος, 28 χρονών, ήταν μάλλον παρθένος.


Έρωτας
'Εγιναν τελικά εραστές τον Ιούνιο. Ο Σεπτέμβρης τους βρήκε στο Παρίσι μέσα σε ένα σύννεφο πάθους. Η Γεωργία έγραψε στο ζωγράφο Ευγένιο Ντελακρουά "για τη γλυκιά εξάντληση της ερωτικής πλήρωσης". Δυστυχώς όμως εκείνη είχε ήδη έναν εραστή, το θεατρικό συγγραφέα Μαλφίγ, ο οποίος εξοργίστηκε όταν έμαθε για τον αντίζηλό του. Σε μια κρίση ζηλοτυπίας έσπασε την πόρτα του Σοπέν και σε μια άλλη επιχείρησε να απαγάγει τη Γεωργία. Το ζευγάρι, για να αποφύγει τον Μαλφίγ, αλλά και εξαιτίας της κακής υγείας του Σοπέν, κατέφυγε τον Οκτώβριο στη Μαγιόρκα, με τη Σολάνζ και τον Μορίς, τα δυο παιδιά της Γεωργίας από το γάμο της με τον Βαρόνο Ντιντεβάν.
Βαλντεμόζα, Μαγιόρκα
Αυτό αποδείχτηκε λάθος. Η Ισπανία βρισκόταν σε εμφύλιο πόλεμο, κανείς από τους δυο τους δε μιλούσε ισπανικά, ο καιρός ήταν απαίσιος και η υγεία του Σοπέν χειροτέρεψε. Η κατοικία τους στο ερειπωμένο αβαείο της Βαλντεμόζα ήταν ρομαντική αλλά χωρίς ανέσεις. Περιφρονούσαν τους χωριάτες και θεωρούσαν οικτρούς τους γιατρούς της Μαγιόρκα, παρόλο που διέγνωσαν τη φυματίωση του Σοπέν, πράγμα που διέφυγε από τους Γάλλους γιατρούς. Ο Σοπέν άρχισε να έχει αιμοπτύσεις και το Μάρτιο του 1839 επέστρεψαν στη Γαλλία. Η ανάπαυση πάντως τον ωφέλησε και τον Ιούνιο το ζευγάρι μεταφέρθηκε στη Νοάν, στο εξοχικό της Γεωργίας, 150 χιλιόμετρα νότια του Παρισιού.

Μέρες καλοκαιριού
Πορτρέτο του ζευγαριού από το διάσημο ζωγράφο
Ντελακρουά.
Η Γεωργία εγκατέστησε τον Σοπέν σε ένα φωτεινό δωμάτιο γεμάτο βιβλία, στο πρώτο πάτωμα με θέα στον κήπο, από όπου εκείνος είχε άνετη πρόσβαση στο πιάνο, που βρισκόταν στο διπλανό δωμάτιο. Τα επόμενα χρόνια ο Σοπέν περνούσε τα καλοκαίρια του στη Νοάν, συνθέτοντας στη διάρκεια της μέρας - η Γεωργία προτιμούσε να εργάζεται τη νύχτα. Εκεί συνέθεσε μερικά από τα καλύτερα έργα του: Μαζούρκες, Νυχτερινά και τη Σονάτα σε Σι ελάσσονα. Τους επισκέπτονταν φίλοι όπως ο Ντελακρουά, ο οποίος μάλιστα τους ζωγράφισε. Η αδελφή του Σοπέν, Λουίζ, ήρθε από την Πολωνία να τους συναντήσει μετά το θάνατο του πατέρα τους. Το χειμώνα έμεναν στο Παρίσι, σε ένα κομψό διαμέρισμα στην Πλας ντ΄Ορλεάν. Το ζευγάρι έδειχνε απόλυτα ταιριαστό. Η Γεωργία ενέπνεε και φρόντιζε τον Σοπέν κι εκείνος την ηρεμούσε.

Χωρισμός
Δυστυχώς η ευτυχία αυτή δεν κράτησε πολύ. Η υγεία του Σοπέν επιδεινώθηκε και άρχισαν οικογενειακές προστριβές. Ο Σοπέν προσπάθησε να συμφιλιωθεί με τον λατρεμένο γιο της Γεωργίας, το Μορίς, αλλά το αγόρι ήταν κακομαθημένο, δύστροπο και εχθρικό. Αντίθετα, η όμορφη και χρυσομαλλούσα Σολάνζ κέρδισε τη συμπάθειά του. Όταν παντρεύτηκε τον ανάξιό της γλύπτη Ογκίστ - Ζαν Κλεσινζέρ και μάλωσε με τη μητέρα της, ο Σοπέν επιχείρησε να μεσολαβήσει για να τους συμβιβάσει. Τον Ιούλιο του 1847 έγραψε στη Γεωργία υπερασπιζόμενος τη Σολάνζ. Η Γεωργία έγινε έξαλλη με τη φαινομενική προσχώρησή στο "εχθρικό στρατόπεδο" και διέκοψε τη σχέση τους. Κατέστρεψε τα γράμματά του και ισχυρίστηκε ότι την είχε κουράσει ήδη αρκετά.
Πέρασαν μήνες μέχρι να συνειδητοποιήσει ο Σοπέν την αιφνίδια διακοπή της σχέσης τους. Όταν το συνειδητοποίησε, βυθίστηκε σε κατάθλιψη, γεγονός που επιτάχυνε το θάνατό του από τη φυματίωση δύο χρόνια αργότερα, στις 17 Οκτωβρίου του 1849.

(Orbis Publishing Limited, μετάφραση: Γιάννης Χαραλαμπίδης)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου